suriye lirasi

Size 2010 ve 2017 arasında Suriye’de tedavüle giren bankonatlar hakkında biraz bilgi vereceğim. Bu bilgilerin bütünü üzerinden uzun uzun konuşulabilir. 50 Suriye Lirası; Ön yüzünde iki tane kil tablet bulunuyor, bunlardan dikdörtgen olanı Lazkiye yakınlarında Akdeniz’e kıyısı bulunan antik bir liman şehri olan Uragit’de bulunmuş. Bu tablet Ebced rakamları denilen alfabetik bir sayı sistemini kullanarak yazılmış. Yuvarlak olan ise Milattan Önce 2500 yıllarına tarihlenmiş bir Ebla Tableti. Arka yüzünde 1984 yılında tamamlanmış Hafız Esad Ulusal Suriye Kütüphanesi bulunuyor. 100 Suriye Lirası; Ön yüzünde Şam’ın 120 KM güneyinde bulunan Busra Antik Şehri’ndeki Roma tiyatrosu ve kemerli geçitin ana kapısı. Busra’daki bu antik tiyatro bizim Aspendos’a çok benziyor, aynı zamanda Aspendos kadar iyi korunmuş. Arka yüzünde Emevi Cami’nin avlusunda bulunan 8 Roma sütunu üzerine oturtulmuş Hazine Kubbesi. Suriye Merkez Bankası binası ve üzerinde ailesinin köklerinden dolayı “Arap” Philip olarak da bilinen Roma İmparatoru Marcus Julius Philippus resmi bulunan bir sikke var. 200 Suriye Lirası; Ön yüzünde çapı 20 metreyi bulun Asi Nehri üzerindeki Bizans’tan bu yana dönmeye devam eden tarihi su değirmeni var. Bu değirmen UNESCO Dünya Mirası Listesinde. Arka yüzünde Palmira Antik Kenti’nde bulunan Ba’al Tapınağı’nın tavan süslemeleri var. 500 Suriye Lirası; Ön yüzünde Şam Opera Binası var, kompleksin resmi ismi Esad Kültür ve Sanat Merkezi. Opera salonunun yanısıra, tiyatro ve sergi salonları da mevcut. Arka yüzünde Humus’taki bir Bizans villasında yer alan “Müzisyenler Mozağiyi” ve Ugarit Antik Kenti’nde bulunmuş 3400 senelik bir tablet, bu tablet üzerinde dünyanın kayda geçmiş en eski melodisini barındırıyor. ‘Hürri İlahisi’ adındaki şarkı , Ugarit kraliçesi Nikkal için bestelenmiş. 1000 Suriye Lirası; Ön yüzünde Suriye’nin tam ortasında diyebileceğimiz bir yerde bulunan, “Çölün Gelini” diye de bilinen Palmira Antik Kenti’ndeki Roma tiyatrosu var. Arka yüzünde As-Suwayda Antik Kenti’nde bulunmuş, üzerinde üzüm hasatı betimlenmiş Roma mozağiyi ve Zeytin dalları mevcut. 2000 Suriye Lirası; 2017 yılında tedavüle giren bu bankonotun ön yüzünde esas oğlan Esad ilk defa ortaya çıkıyor, hemen yanında ise Emevi Cami. Sanki burada ince bir mesaj var ama ben çözemedim. Arka yüzde 250 sandalyeli Suriye Halk Konseyi binasının içi resmedilmiş. Suriye rejimi İslam öncesi demeden Ugarit, Roma, Bizans, hangi medeniyet olursa olsun hepsini onure etmiş. Paralarının üzerine koyarak içselleştirmiş. Kültür, sanat ve tarihi öne çıkarmakla kalmamış, elden ele geçen bu paralarla bu zenginliklerin reklamını yapmış. Biz ise tam aksi istikamete gitmişiz. Sadece 7. emisyondaki 20 milyon liranın arka yüzünde Efes Antik Kenti var. Genel olarak İslam öncesi medeniyetlere gereken önem verilmediği gibi arka plana itilmeye çalışılıyor. Mesela Ankara’nın amblemi olan Hitit Güneşi bir gecede minarelerle değiştirildi. Tarihi eserler sadece sergilenip turizm geliri elde etmek için var. Müze diye gezilen yerlerin hepsi aslında laboratuarın olmadığı, akedemik çalışma yapılmayan birer sergi salonu.